Polis23 - Illegale beleggingsfondsen

Ook al staat in het Handvest dat slachtoffers recht hebben op informatie, het onderzoek is geheim. Dus in principe komt een slachtoffer niets te weten over het onderzoek en het verloop ervan. Om toch tegemoet te komen aan de wens van slachtoffers om meer te weten over het onderzoek, heeft men het statuut van benadeelde persoon in het leven geroepen.

Als je je wilt laten registreren als benadeelde persoon, moet je je wenden tot het secretariaat van het parket en daar verklaren dat je schade hebt geleden door het misdrijf. Van deze verklaring, die je ofwel zelf doet, ofwel door een advocaat laat doen, neemt het secretariaat akte. Die akte voegt het parket dan toe aan het dossier.

Deze verklaring van benadeelde persoon heeft verschillende gevolgen. De registratie maakt van jou als slachtoffer nog geen partij in het strafproces, in tegenstelling tot de burgerlijke partij (zie verder). Maar wanneer je het statuut van benadeelde persoon hebt, mag je ieder document aan het dossier toevoegen dat je nuttig acht. Bovendien houdt het parket je op de hoogte van bijvoorbeeld een seponering en de reden daarvan, het instellen van het gerechtelijk onderzoek en de bepaling van een rechtsdag voor het onderzoek- en vonnisgerecht.
Getuigenis. ‘Ik ben anderhalf jaar geleden op weg naar huis door een onbekende man vastgegrepen en meegesleurd. Hij heeft me verkracht en ernstig gewond achtergelaten in het bos. Ik heb een klacht ingediend. Enkele weken later ben ik me gaan laten registreren als benadeelde persoon. Een paar maanden nadien kreeg ik een brief van het parket dat de zaak geseponeerd was wegens “onbekende dader”.
Een jaar later echter kreeg ik plots weer een brief van het parket. De zaak was heropend. Iemand anders had blijkbaar iets soortgelijks meegemaakt en daar had men de dader op heterdaad betrapt. Na een huiszoeking in diens huis, bleek het om dezelfde man te gaan als diegene die mij een jaar voordien had aangevallen.’

Let op: een verklaring als benadeelde persoon is geen burgerlijke partijstelling! De rechten van een benadeelde persoon gaan minder ver dan die van een burgerlijke partij. De benadeelde heeft niet het recht om schadevergoeding te vragen (zie hieronder), heeft geen recht op inzage in het dossier (zie hieronder) en heeft niet het recht om aanvullende onderzoeks-handelingen te vragen.

Klacht met burgerlijke partijstelling (artikel 63 Wetboek van Strafvordering).

Door middel van een klacht met burgerlijke partijstelling maakt een slachtoffer of een benadeelde van een misdrijf de strafvordering aanhangig en stelt deze benadeelde tegelijk zijn burgerlijke vordering in.

De klacht met burgerlijke partijstelling vermeldt de volledige identiteit van diegene die klacht doet en doet tevens een opgave van de feiten die mogelijks een misdrijf uitmaken en van de datum van de feiten. Het is niet verplicht ook de strafrechtelijk kwalificatie op te geven.

Indien het slachtoffer of de benadeelde een advocaat heeft, dan wordt best ook de volledige identiteit van de advocaat opgegeven.

De klacht met burgerlijke partijstelling kan ingediend worden bij de onderzoeksrechter van de plaats waar het misdrijf is gepleegd of bij de onderzoeksrechter van de plaats waar de beweerde dader verblijft of waar hij kan gevonden worden (artikel 62bis Wetboek van Strafvordering).

De klacht met burgerlijk partijstelling wordt ondertekend door de klagende partij of door de advocaat van de klager.

Wanneer de klagende partij in België geen woonplaats heeft, dient hij keuze van woonplaats te doen in België.

In het merendeel van de gevallen dient een borgsom gestort te worden. Het bedrag van de borgsom is afhankelijk van een aantal factoren en wordt onder meer bepaald door kosten van deskundigen die moeten gemaakt worden enz.

Om ontvankelijk te zijn moet de klagende partij in elk geval vermelden dat zij benadeeld is door het misdrijf, waarvoor klacht wordt ingediend en dat zij vergoeding vraagt van de door haar geleden schade.

Model van klacht met burgerlijke partijstelling.

Opgelet, het volstaat niet alleen de klacht te versturen, er moet ook nog een proces-verbaal ondertekend worden bij de onderzoeksrechter en in een groot aantal gevallen moet tevens nog een borgsom betaald worden.

Verklaring van benadeelde
(artikel 5bis voorafgaande titel van het Wetboek van Strafvordering)

Ieder die zich benadeeld voelt door een misdrijf kan, hetzij in persoon hetzij door een advocaat, in toepassing van artikel 5bis Voorafgaande Titel Wetboek van Strafvordering) een verklaring van benadeelde afleggen op het secretariaat van het parket, alwaar van deze verklaring een akte wordt opgesteld.

Conform de wet moet deze verklaring een aantal elementen bevatten:
•    de naam, voornaam, plaats en datum van geboorte, beroep en woonplaats van de betrokkene;
•    het feit dat de oorzaak is van de schade geleden door de betrokkene;
•    de aard van deze schade;
•    het persoonlijk belang dat de betrokkene doet gelden;

Door de verklaring verkrijgt de betrokkene het statuut van benadeelde, wat inhoudt dat hij zich kan laten vertegenwoordigen door een advocaat, dat hij elk document mag doen toevoegen aan het dossier dat hij nuttig acht en dat hij op de hoogte wordt gebracht van de eventuele seponering van het onderzoek, de reden daarvan, van het eventueel instellen van een gerechtelijk onderzoek en van de bepaling van een rechtsdag voor het onderzoek- en vonnisgerecht.

Door de verwittiging kan de betrokkene zich later burgerlijke partij stellen wanneer hij dit wenst.