Syndicatie
Expertenrapport: Fortis met de billen bloot door expertenrapport
Het Nederlandse expertenrapport over de teloorgang van Fortis is gepubliceerd. Het werkstuk van 580 pagina’s kwam er in opdracht van de Nederlandse Ondernemingskamer. De experts gaan gedetailleerd in op alles wat bij Fortis gebeurd is vanaf 29 mei 2007.
De onderzoekers trekken geen algemene conclusies en geven geen antwoord op de algemene vraag wat het in elkaar vallen van Fortis veroorzaakte. Wel maken ze een reconstructie van het beleid en de gang van zaken bij Fortis.
De experts benadrukken dat hun werkstuk niet als een juridisch rapport beschouwd mag worden. Ze doen dan ook geen uitspraak over mogelijk wanbeleid of individuele verantwoordelijkheden. Dat laten ze over aan de Ondernemingskamer.
In De TIJD van 19 juni 2010 lazen we over de blootstelling aan rommelkredieten:
De communicatie van Fortis over de impact van de Amerikaanse rommelhypotheken (‘subprime’) geeft aan hoe die impact geminimaliseerd werd in het prospectus voor de megakapitaalverhoging van 13,4 miljard euro. Terwijl Fortis over de tweede helft van 2007 uiteindelijk 1 miljard euro subprime-verliezen zou lijden, stelt het prospectus nog dat de impact ‘niet materieel’ zal zijn.
9 augustus 2007. In het persbericht over de halfjaarresultaten wordt elke verwijzing naar een subprimeblootstelling geschrapt. Dat gebeurt bewust, blijkt uit het mailverkeer. Twee dagen voor de resultaten stuurt financieel directeur Gilbert Mittler nog een mail naar onder meer topman Jean-Paul Votron, voorzitter Maurice Lippens en Filip Dierckx, toen verantwoordelijk voor de zakenbank en dus de subprime-investeringen: ‘We zijn overeengekomen de formulering van de trading-inkomsten wat aan te passen om niet ALLEEN op subprime te focussen. Filip (Dierckx) komt met een voorstel.’ Anderhalf uur later mailt Dierckx: ‘Het voorstel is de referentie naar de subprimemarkt eruit te laten en te focussen op de veerkracht van de tradingresultaten ondanks de moeilijke markten.’ Uiteindelijk wordt de zin over de impact van de onrust op de subprimemarkt uit het persbericht gehaald.
Daags ervoor heeft Dierckx nochtans op de raad van bestuur een voorstelling gegeven over de subprimeblootstelling van Fortis. Daaruit bleek dat die 8,7 miljard euro bedraagt en dat een voorziening van 88 miljoen is getroffen. Dierckx had het ook over de ‘erg zwakke’ prestatie van de in 2006 uitgeschreven subprimeleningen. Dierckx zei ook ‘geen materieel effect te verwachten op de verwachte nettowinst voor 2007.
4 september. Het Uitvoerend Comité buigt zich in de aanloop naar de kapitaalverhoging van oktober weer over subprime. ‘Op basis van een test van onze portefeuille via een streng model, wordt bevestigd dat de geprojecteerde verliezen tussen 350 en 400 miljoen euro liggen’, staat in de notulen. Tijdens de raad van bestuur diezelfde dag stelt Dierckx dat de liquiditeit op de Amerikaanse subprimemarkt is opgedroogd, waardoor overgeschakeld is moeten worden op een waardering op basis van modellen in plaats van een marktwaardering.
20-21 september. In het prospectus voor de kapitaalverhoging worden die elementen niet overgenomen. In dat prospectus staat dat ‘de subprime-impact op de jaarresultaten van Fortis niet materieel zal zijn. Het enige genoemde bedrag is een impact van 20 miljoen euro als de subprimemarkt nog verslechtert.
6 november. Na de plaatsing van de aandelen blijkt de subprime-impact plots veel groter dan tot nog toe gemeld. Op 6 en 7 november blijkt uit notulen van het auditcomité en de raad van bestuur dat de subprimepositie in het derde kwartaal tot 444 miljoen euro verlies heeft geleid; voor het vierde kwartaal wordt een bijkomend verlies van 300 tot 350 miljoen verwacht. Uiteindelijk zal Fortis in de tweede helft van 2007 1 miljard euro verliezen aan subprime.
De vraag hoe het op basis van dergelijke verliezen mogelijk is dat in de trading update van 20 september nog sprake was van een ‘niet-materiële impact’, rijst ook binnen Fortis. De vingers wijzen beschuldigend naar Filip Dierckx. ‘Is de heer Dierckx te optimistisch geweest? Dat zou kunnen. Of hij meer wist, weet ik niet. Dat hij meer had moeten weten, dat denk ik wel’, zal Fortis-hoofdjuriste Jeannine Quaetaert daarover verklaren aan de experts.
9 augustus 2007. In het persbericht over de halfjaarresultaten wordt elke verwijzing naar een subprimeblootstelling geschrapt. Dat gebeurt bewust, blijkt uit het mailverkeer. Twee dagen voor de resultaten stuurt financieel directeur Gilbert Mittler nog een mail naar onder meer topman Jean-Paul Votron, voorzitter Maurice Lippens en Filip Dierckx, toen verantwoordelijk voor de zakenbank en dus de subprime-investeringen: ‘We zijn overeengekomen de formulering van de trading-inkomsten wat aan te passen om niet ALLEEN op subprime te focussen. Filip (Dierckx) komt met een voorstel.’ Anderhalf uur later mailt Dierckx: ‘Het voorstel is de referentie naar de subprimemarkt eruit te laten en te focussen op de veerkracht van de tradingresultaten ondanks de moeilijke markten.’ Uiteindelijk wordt de zin over de impact van de onrust op de subprimemarkt uit het persbericht gehaald.
Daags ervoor heeft Dierckx nochtans op de raad van bestuur een voorstelling gegeven over de subprimeblootstelling van Fortis. Daaruit bleek dat die 8,7 miljard euro bedraagt en dat een voorziening van 88 miljoen is getroffen. Dierckx had het ook over de ‘erg zwakke’ prestatie van de in 2006 uitgeschreven subprimeleningen. Dierckx zei ook ‘geen materieel effect te verwachten op de verwachte nettowinst voor 2007.
4 september. Het Uitvoerend Comité buigt zich in de aanloop naar de kapitaalverhoging van oktober weer over subprime. ‘Op basis van een test van onze portefeuille via een streng model, wordt bevestigd dat de geprojecteerde verliezen tussen 350 en 400 miljoen euro liggen’, staat in de notulen. Tijdens de raad van bestuur diezelfde dag stelt Dierckx dat de liquiditeit op de Amerikaanse subprimemarkt is opgedroogd, waardoor overgeschakeld is moeten worden op een waardering op basis van modellen in plaats van een marktwaardering.
20-21 september. In het prospectus voor de kapitaalverhoging worden die elementen niet overgenomen. In dat prospectus staat dat ‘de subprime-impact op de jaarresultaten van Fortis niet materieel zal zijn. Het enige genoemde bedrag is een impact van 20 miljoen euro als de subprimemarkt nog verslechtert.
6 november. Na de plaatsing van de aandelen blijkt de subprime-impact plots veel groter dan tot nog toe gemeld. Op 6 en 7 november blijkt uit notulen van het auditcomité en de raad van bestuur dat de subprimepositie in het derde kwartaal tot 444 miljoen euro verlies heeft geleid; voor het vierde kwartaal wordt een bijkomend verlies van 300 tot 350 miljoen verwacht. Uiteindelijk zal Fortis in de tweede helft van 2007 1 miljard euro verliezen aan subprime.
De vraag hoe het op basis van dergelijke verliezen mogelijk is dat in de trading update van 20 september nog sprake was van een ‘niet-materiële impact’, rijst ook binnen Fortis. De vingers wijzen beschuldigend naar Filip Dierckx. ‘Is de heer Dierckx te optimistisch geweest? Dat zou kunnen. Of hij meer wist, weet ik niet. Dat hij meer had moeten weten, dat denk ik wel’, zal Fortis-hoofdjuriste Jeannine Quaetaert daarover verklaren aan de experts.
In het rapport lezen we ook nog:
- "Maurice, al de informatie die we publiceren en de informatie die je krijgt, is volledig correct. Zend alsjeblief zulke mails niet meer, ze laten sporen na." Financieel directeur Gilbert Mittler in een mail aan Maurice Lippens. 30 juni 2008.
- "Ook omdat de subprime een rare en onbekende vogel was, heeft iedereen hem (Filip Dierckx) op zijn woord geloofd, denk ik. Of hij meer wist, weet ik niet. Dat hij meer had moeten weten, dat denk ik wel." Verklaring van Jeannine Quaetaert aan de onderzoekers over de periode eind 2007.
- "Piet, als de terugtrekkingsclausule (MAC-clausule) wordt ingeroepen, ben ik weg." Directievoorzitter Jean-Paul Voltron tegen toenmalig bestuurder Piet Van Waeyenberge eind september 2007. Verklaring aan de onderzoekers.
- "Indien het bekend wordt dat we een "Harbor" zoeken, zou dat een catastrofe zijn." Mail van Maurice Lippens aan Gilbert Mittler, 24 september 2008.
- "We zijn niet langer in de positie om initiatieven te nemen. We zijn marionetten in de handen van de regering." Bestuurder Philippe Bodson tijdens het eerste reddingsweekend eind september 2008.
| Bijlage | Grootte |
|---|---|
| Rapport Fortis Ondernemingskamer Gerechtshof Amsterdam.pdf | 19.6 MB |
- 86 keer gelezen