Polis23 - Illegale beleggingsfondsen

Na de schok van de dubbele (gedeeltelijke) nationalisering van Dexia en Fortis wil Jean-Louis Duplat dat er verantwoording wordt afgelegd. 'De publieke opinie heeft recht te weten wat er gebeurd is, ook bij Dexia', zegt de voormalige parketmagistraat, handelsrechter en toezichthouder van het Belgische financieel systeem.

'Er is voor Dutroux een parlementaire onderzoekscommissie gekomen. Welnu, voor dit drama is dit ook meer dan ooit noodzakelijk. Ze moet bevolkt worden door sterke personen met vakkennis. De onderzoekscommissie moet al volgende maand starten en in februari een eerste voortgangsreportage voorleggen', zegt Duplat. 'Men mag zich niet verstoppen achter zijn beroepsgeheim. De waarheid moet aan het licht worden gebracht en de nodige lessen getrokken.'

Duplat staat honderd procent achter de beslissing van de regering om de spaarders tot de laatste euro te beschermen. Maar hij vraagt ook aandacht voor de aandeelhouders en voor de talrijke gezinnen die in allerhande financiële producten zoals beveks en tak-23-producten zijn gestapt. 'Ze hebben recht op correcte en volledige informatie. De wet laat nu toe dat zaken verzwegen worden in het belang van de vennootschap, maar vergeet in godsnaam de belegger niet. Die had met de correcte informatie misschien tegen 21 euro uit het aandeel-Fortis kunnen stappen in plaats van 4 euro of minder.'

Duplat doet ook een reeks voorstellen om toekomstige drama's te vermijden.

Om een betere informatieverstrekking te waarborgen is naast de wetswijziging ook een splitsing nodig van het toezicht op de banksector en op de beurs. Dat zit nu bij één enkele partij, de CBFA. Duplat wil dat elk orgaan zijn eigen rol speelt. Ook het toezicht op de verzekeringssector moet worden aangescherpt om drama's met tak-23 producten, en recentelijk nog zogenaamd beschermde Lehman-producten, te vermijden. Spaarders die dachten geen beursrisico te lopen, stonden plotseling zonder bescherming. De nachtelijke demarches door de autoriteiten van de verschillende landen om Fortis en Dexia te redden, tonen aan dat men onvoldoende voorbereid is op dergelijke crisissen. Duplat pleit voor een Europese banktoezichthouder in Frankfurt. Die zou zich op de grote bankgroepen moeten toespitsen.

De banken moeten een grotere risicobuffer aanleggen. Eigen vermogen moet opnieuw echt eigen vermogen worden in plaats van complexe schuldproducten met onuitspreekbare namen, die nu ook tot het eigen vermogen gerekend mogen worden.

In diezelfde logica moet ook de bescherming van de spaarder vereenvoudigd worden. Liefst door één enkele garantieregeling in het leven te roepen, los van de juridische structuur van de bank. Het spaargedrag van de Belg is van dien aard dat 20.000 euro per spaarder absoluut niet volstaat.

Duplat is ook niet te spreken over de risico's die genomen werden bij de overname van ABN Amro. Het toezicht heeft gefaald. 'Een toezichthouder en een raad van bestuur mogen nooit toelaten dat zo'n overname kan gebeuren zonder dat het financiële plaatje rond is. Dat doet men niet. Fortis had in oktober 2007 de overname moeten afblazen. De overnamebeslissing was zeer emotioneel. Het was een revanche van de zuidelijke Nederlanden op de noordelijke. Men had de moed moeten hebben de zaak af te blazen.'

De voormalige handelsrechter wil ten slotte dat de bonussen die aan de top van Fortis werden uitbetaald in verband met ABN Amro, onmiddellijk teruggestort worden. 'Men zit op de rand van misbruik van vennootschapsgoederen, wat een strafrechtelijk misdrijf is.'
Pascal Dendooven
Bron: De Standaard 1 october 2008